Masterclass Grote Denkers | Rainer Maria Rilke | Met Jesse Doornenbal

RotterdamRijker verwelkomt filosoof Jesse Doornenbal voor een avond over Rainer Maria Rilke (1875-1926), de dichter die zich als weinig anderen heeft afgevraagd hoe je een leven recht doet dat eindig is.

Centraal staan de Duino-elegieën, en in het bijzonder de eerste. Rilke schreef die in een tijd waarin de vanzelfsprekende ordening van de wereld was weggevallen, en zijn vraag is even eenvoudig als ongemakkelijk: hoe leef je, wanneer datgene waaruit je leven bestaat je uiteindelijk ondoorgrondelijk blijft? Hij plaatst de mens tussen de engel en het dier in. Het dier leeft zonder te weten dat het sterft, de engel kent die grens niet, en alleen de mens leeft met de wetenschap dat het ophoudt. Dat maakt ons volgens Rilke tot wezens die nergens helemaal thuis zijn.

Zijn antwoord is opvallend genoeg geen klacht. Juist omdat alles maar één keer gebeurt en niet blijft, krijgt het gewicht. Rilke meent dat we het leven pas werkelijk recht doen wanneer we ook ontvankelijk zijn voor de manier waarop het met de dood verweven is. Wat vluchtig is, is daarmee niet minder waard, maar kostbaarder.

Dat raakt aan iets herkenbaars. Wij zijn geneigd het einde uit het zicht te houden, en tegelijk merken we hoe zelden we werkelijk aanwezig zijn bij wat zich aandient. Wat verandert er als je stopt met vasthouden? En kun je ontvankelijk zijn voor je eigen leven zonder eerst alles op orde te hebben?

Jesse Doornenbal (30) is auteur en spreker op het snijvlak van filosofie, poëzie en literatuur. Hij is docent aan het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden en schrijft bij het Instituut voor Wijsbegeerte een proefschrift over ontvankelijkheid in het denken van Nietzsche. In zijn onderzoek gaat het over de vraag wat er van ons wordt gevraagd nu er geen vanzelfsprekende orde meer is die houvast biedt. Hij publiceerde onder meer een uitgebreide analyse van Rilkes eerste Duino-elegie in het Tijdschrift voor Filosofie, en sprak eerder over Rilke in Leiden en Amsterdam.

Deze masterclass is onderdeel van de reeks waarin RotterdamRijker filosofie en klassieke wijsheid naar Rotterdam brengt, speciaal voor young professionals die naast hun werk verlangen naar innerlijke verdieping. Na de voordracht is er ruimte voor vragen, gesprek en een borrel.

Aanvang: 20:00, Rotterdamse Salon